Graeme Simsion, Het Rosie Project: ‘Wees wat milder voor de mensen op papier’

DeborahBlog, Interview0 Comments

Graeme Simson

© Michelle Calligaro

Hij schrijft pas sinds een paar jaar romans, maar zijn eerste boek publiceerde hij al in 1994. Graeme Simsion, bekend van Het Rosie Project, begon met een boek over database design. Inmiddels is hij toe aan zijn derde roman, Het beste van Adam Sharp. Alweer een bestseller. En dus is het tijd om eens bij te kletsen met de openhartige Australische schrijver. 

Door Deborah

Hoe ga je van het schrijven van boeken over database designs naar romans?
‘Het meest belangrijke wat je doet is dat je verandert van carrière. Het is net als wanneer iemand leerkracht of politicus wordt. Mensen zeggen vaak tegen me: ‘Ik zou zo graag een boek willen schrijven’. Dan vraag ik of ze een boek willen schrijven of een schrijver willen worden. Want een schrijver worden is een carrièreswitch. In 2007 startte ik bij mijn lokale universiteit met een opleiding screenwriting, want ik dacht dat ik een scenarioschrijver zou worden. Vijf jaar lang werkte ik daar aan en maakte ik de screenplay voor Het Rosie Project. En toen realiseerde ik me dat niemand er een film van zou maken. Want a: ik was niet bekend en b: het was geen boek. Dus besloot ik om het te herschrijven als boek en pakte ik een studie romanschrijven op. Er waren nog steeds veel dingen die ik wist van mijn eerste boek over database design. En dankzij screenwriting had ik een hoop geleerd over het in elkaar zetten van een verhaal. Dus ik startte niet vanaf nul. En als je al een eerdere carrière hebt gehad, dan weet je hoe lang het duurt voordat je ergens goed in bent. Jongere studenten om me heen begrepen dat niet. Zij verwachtten dat ze naar de pub konden gaan, een beetje voortkabbelen en in een paar jaar een bestseller zouden schrijven. Ik wist dat dat niet zou gebeuren en dat ik hard zou moeten werken.’

Als je zegt dat je de opleiding screenwriting startte in 2007…
‘…Ja, en ik kreeg mijn ondertekende contract met de uitgever in 2012. Dus vijf jaar.’

Dat is nog steeds behoorlijk snel.
‘Ja, ja dat is zo. Maar ik werkte ook behoorlijk hard in die tijd. Heel hard. Je zal denken: hoezo hard, want je had nog een baan overdag. Maar mijn baan was toen niet heel erg veeleisend. Ik gaf les in consultant-skills in database design. Dat betekende dat ik soms een paar dagen heel intens werkte, maar dan een week had waarin ik helemaal niet hoefde te werken. Dus ik had de tijd. Wat ook scheelde is dat ik geen televisie keek. Ik had naast mijn baan overdag, mijn studie en mijn sociale leven niet veel tijd over. Dus de tijd die ik over had ging ik niet verspillen.’

Las je wel veel boeken?
‘Sinds ik schrijf, lees ik niet veel romans. Ik lees vast meer dan gemiddeld, maar ik lees waarschijnlijk niet genoeg voor een auteur. Dat kan ik niet. Allereerst kost het me veel tijd, tijd die ik zou kunnen besteden aan het schrijven. Ten tweede gaat het in de weg staan van de stem waarmee ik probeer te schrijven. En ten derde: het intimideert me. Als ik goed werk lees – wat ik wil doen – dan denk ik ‘oh wow, dit kan ik niet’. En natuurlijk kan je dat niet, in je eerste versie. Je moet er doorheen werken in fases. Voordat ik begon met schrijven was ik wel een grote lezer, dus ik heb het gevoel dat ik een goede basis heb. Maar ik denk niet dat ik een boek nodig heb om opnieuw op te laden.’

Na je eerste boek verkocht je je bedrijf…
‘Voor mijn eerste boek zelfs. Ik had besloten dat ik een scenarioschrijver zou worden en vond dat ik een bedrijf niet kon runnen als een baan overdag. Dus ik verkocht mijn bedrijf en bleef werken als een freelancer. Dat was veel minder veeleisend. Toen de internationale rechten voor Het Rosie Project waren verkocht – nog voordat het boek was gepubliceerd – gaf ik ook mijn freelance-baan op.’

‘Ik ben van plan om een derde Rosie-boek te schrijven’

Dat moet eng zijn geweest.
‘Het was eigenlijk heel bevredigend, helemaal niet eng. Als je een bedrijf runt is dat heel onzeker. Dingen kunnen fout gaan en je kunt alles verliezen. Ik heb het gevoel dat je als schrijver veel meer waarschuwingen krijgt. Als Het beste van Adam Sharp een flop was geworden, dan wist ik dat ik nog steeds mijn voorschot zou krijgen voor een paar jaar. Mijn volgende boek zou alleen moeilijker zijn om te verkopen. Dus: oké, geen inkomen meer van dit boek, maar ik heb nog steeds inkomen van de Rosie-boeken. Ik kan altijd een ander Rosie-boek schrijven. Wat ik sowieso ga doen, trouwens. Ik ben van plan om een derde Rosie-boek te schrijven.’

Zijn er bepaalde auteurs die je in het verleden hebben geïnspireerd?
‘Ik denk dat je sleutelwoord hierbij ‘in het verleden is’. *lacht* Toen ik nog jong was, las ik veel science fiction, die boeken hebben vaak een ontzettend sterk plot. Wat als… we elkaars gedachten konden lezen. Dat plot is over het algemeen heel sterk, de karakters en de schrijfstijl zijn vaak erg zwak. Toen ik begin twintig was las ik alles van Hemingway en ik weet zeker dat dat mijn schrijven heeft beïnvloed. De Britse schrijver John Mortimer is een beetje een rolmodel voor wat ik zou willen doen. Hij liet zich niet binden aan één stijl: schreef comedy, maar ook memoires en toneelstukken. Zo wil ik mezelf ook graag neerzetten als schrijver.’

‘We hebben een hogere standaard voor mensen op papier. Wees wat milder.’

Psychologie speelt een grote rol in je boeken.
‘Ik ben vooral bezig met het goed krijgen van de interactie tussen complexe mensen dan met de proza op de pagina. Liever heb ik dat mensen mijn boeken aanprijzen omdat ze inzicht geven in het menselijk gedrag, dan omdat ik mooie zinnen schrijf.  Dat is waar ik naar streef, meer nog in Het beste van Adam Sharp dan in de Rosie-boeken. Ik wil dat al mijn personages geloofwaardig zijn, dat ze sterke en zwakke punten hebben. Tegenwoordig willen mensen steeds vaker karakters zien die aardig gevonden worden. Dat is te eendimensionaal voor mij. Wat ik wil zeggen: wees wat milder. We hebben een hogere standaard voor de mensen op papier. En als we dat hebben, dan kunnen we geen realistische karakters verwachten.’

Was het moeilijk om te schrijven over iemand met autisme in Het Rosie Project?
‘Acteurs krijgen vaak Academy Awards voor het spelen van een mentaal of fysiek beperkt persoon. Denk aan Dustin Hoffman in Rain Man, of Russel Crowe in A Beautiful Mind. Dat zijn Oscar-winnende optredens. Ik denk dat de moeilijkheidsgraad een beetje lager is. Het is veel makkelijker om lichtelijk karikaturale karakters te spelen, of iets wat we niet kennen. Want hoe kun je oordelen of ik Don Tillman juist heb weergegeven? Als we het over Adam Sharp hebben, dan denk ik dat je gevoeliger bent voor kleine nuances die ik mis heb.’

Heb je reacties gehad van mensen met autisme die het hebben gelezen?
‘Ik heb fantastische reacties gehad, zowel van professionals als van mensen die Asperger hebben of in het autismespectrum zitten. De enige groep waar ik het lastig mee heb gehad – en dat is niet de hele groep – zijn ouders van kinderen met zeer ernstige autisme. Zij zeggen dat Don Tillman een geromantiseerde versie is van iemand met autisme. Hij is geen geromantiseerde versie van iemand aan zíjn kant van het spectrum. Maar over het algemeen is het verhaal omarmd. Ik heb zelfs een verhaal gehoord van een jongen die het boek had gelezen en zei: ‘Don Tillman lijkt voor mij gewoon normaal’. Dus hij ging naar de psycholoog en kreeg de diagnose Asperger.’

Het beste van Adam Sharp door Graeme SimsionEr zitten veel muzikale referenties in Het beste van Adam Sharp.
‘Een hoop, ja. Dat was absoluut met opzet. Wanneer je een film maakt, is de soundtrack zo belangrijk. Ik stelde me een boek voor met een soundtrack. Ik wilde ook spelen met het idee dat vooral voor sommige mannen muziek een heel sterke emotionele resonantie heeft. Soms is het de enige emotionele plek waar ze heen gaan in hun leven.’

Stop je bepaalde dingen van jezelf in je karakters, of zijn ze compleet anders?
‘Ik stop absoluut dingen van mezelf in elk karakter waar ik over schrijf. Ik denk dat je niet anders kunt. Je probeert mensen geloofwaardig te laten zijn. Adam is bijvoorbeeld een database administrator zoals ik ooit was. Maar dat wil niet zeggen dat Adam Graeme is. Ik gaf hem gewoon een beroep waarvan ik zeker wist dat ik de details juist zou hebben.’

Wat zijn jouw toekomstdromen?
‘Een Booker Prize (The Man Booker Prize, red.) zou fijn zijn! *lacht* Ik raak eigenlijk soms gefrustreerd, vooral door de Australische literaire gemeenschap, waar men denkt dat een boek dat makkelijk is om te lezen niet waardig kan zijn. Als een boek literair gezien serieus genomen wil worden moet het gaan over onderwerpen die verder gaan dan liefde en het huwelijk. Ik denk dat liefde een heel belangrijk onderwerp is. Mijn boeken worden niet heel serieus genomen in Australië. Het zijn wel bestsellers, dat is geweldig. Traditioneel gezien focuste literatuur op de karakters. Maar ik denk dat het zich tegenwoordig vooral richt op de kwaliteit van proza, bijna poëtisch. Ik denk dat ik graag iets zou schrijven dat lof krijgt in de literaire gemeenschap. Om te laten zien dat ik literaire fictie kan schrijven als ik dat wil.’

Het beste van Adam Sharp door Graeme Simsion

Na twintig jaar krijgt veertiger Adam Sharp, getrouwd en tevreden, uit het niets een bericht van zijn Eerste Echte Liefde. Samen hadden ze een fantastische tijd – hij speelde piano in een bar, zij zong – tot Adams tijd in Australië erop zat en hij terugkeerde naar Engeland. Overvallen door nostalgie en vragen – wat als hij wél had gekozen voor haar? – beantwoordt Adam het bericht. Is er een tweede leven voor zijn eerste liefde?

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *