Susan Smit (De eerste vrouw): ‘Ik heb eenzaamheid nodig om de diepte te bereiken om te schrijven’

Susan Smit De eerste vrouw
Susan Smit

Foto: Dirk Kikstra

Moeiteloos gaat ze van een non-fictieboek naar een prachtige historische roman over een van de meest legendarische artiestenkoppels aller tijden. Of een cadeauboekje over tegeltjeswijsheden. Schrijfster Susan Smit is van alle markten thuis. Haar nieuwste – op feiten gebaseerde – roman De eerste vrouw beschrijft het verhaal van het artiestenduo Lou Tellegen en Geraldine Farrar. Een bijzonder liefdesverhaal.

Door Deborah

Hoe kwam je op het idee om een boek te schrijven over Lou Tellegen en Geraldine Farrar?
‘Ik voelde me aangetrokken tot het artistieke milieu in de jaren ‘10 en ‘20, vanwege het optimisme van die tijd en de vrouwen die uit hun schulp leken te kruipen. Sarah Bernhardt, de grote Franse toneelactrice van die dagen, had ik daarbij in het vizier omdat ze Nederlandse grootouders had. Via haar stuitte ik op Lou Tellegen, een Brabander die tot grote hoogte klom in de theater- en stomme filmwereld. Ik wist onmiddellijk: over hem wil ik mijn volgende boek schrijven. Operazangeres Geraldine, een van zijn grote liefdes met wie hij in de stomme film speelde, was zijn perfecte negatief: in alles anders, maar even krachtig. Hun liefde was groots en tragisch.’

Hoe lang heb je in totaal aan De eerste vrouw gewerkt?
‘Ik heb er 2,5 jaar aan gewerkt, inclusief alle research. Maar ik ben ook een schrijver die tussendoor veel lezingen geeft en columns schrijft.’

Heb je een favoriete passage of stuk in De eerste vrouw?
Bij onze eerste ontmoeting was je een raadsel voor mij, maar je grondtoon bereikte me al. Het was een lage brommende toon, even adembenemend als angstwekkend, die alles zou overstemmen als het de kans kreeg. Ik heb je mijn leven binnengelaten in het volle besef dat ik daarmee alles in de waagschaal stelde – alles wat ik had bereikt, alles wat ik had verworven. Ik deed het in een oogwenk, al deed ik het voorkomen alsof je me nog voor je moest winnen.

‘Liefde is weggelegd voor waaghalzen’


Wat wil je dat mensen uiteindelijk uit het boek halen? Welke boodschap wil je meegeven, of welk gevoel overbrengen?
‘De romantische liefde grijpt diep in op een mensenleven. Wie lief heeft zonder voorbehoud, met volle overgave, kan erdoor breken. Toch is er geen echt alternatief voor volledig beminnen: halfslachtig liefhebben is geen optie. Tegelijk blijven we ook in een liefdesrelatie altijd twee mensen die elkaar maar tot op zekere hoogte kunnen bereiken en geven wat we nodig hebben. Liefde is weggelegd voor waaghalzen.’

De eerste vrouw door Susan SmitHoe ziet voor jou een ideale schrijfdag er uit?
‘Eerst even naar buiten. Een yogaklasje pakken of mijn kinderen wegbrengen, en dan in de keuken de krant lezen met een kop thee. Daarna daal ik af naar mijn souterrain waar ik schrijf en mag ik me onderdompelen. Op een ideale schrijfdag heb ik geen afspraken en kan ik ook tot diep in de nacht doorschrijven. Of ik dat nu doe of niet: het idee alleen al geeft me een gevoel van ruimte. Ik heb eenzaamheid nodig om de diepte te kunnen bereiken om te schrijven.’

Als je naar al je boeken kijkt, wie is je favoriete karakter?
‘De kunstenares en oorlogsheldin Gisèle uit Gisèle. Misschien mede omdat ik haar mocht ontmoeten kort voor haar dood. Maar ook Geraldine uit De eerste vrouw is me zo dierbaar geworden. Zij verenigt een autonomie als kunstenaar, als operazangers.’

Welke auteur is voor jou een voorbeeld?
‘De Vlaamse auteur Erwin Mortier is mijn grote voorbeeld. Ik houd van zijn durf, zijn volstrekt originele taalgebruik en de diepte van rauwe gevoelens waarin hij zich durft te begeven.’

Welk boek lees je nu en welk wil je heel graag lezen?
‘Ik ben bezig in Lieve van Ronald Giphart en op mijn stapeltje ligt de debuutroman van Graham Norton waar ik heel nieuwsgierig naar ben.’

‘Ik houd ervan om als een soort Alice in Wonderland door het leven te gaan’


Waar ben je nu mee bezig? Kun je er iets over verklappen?
‘Eind november verschijnt Laat het los en andere tegelsprookjes van mijn hand. Hierin fileer ik de wijsheden en spirituele oneliners die we dagelijks over ons uitgekieperd krijgen via social media en op theezakjes. Sta in je kracht, dat zegt mijn gevoel, kom in balans, vergeven is een cadeau aan jezelf. Om maar iets te noemen. Hopelijk met humor en inzichten pel ik 45 oneliners af en kantel ze met nieuwe inspiratie. Het is een prachtig en vrolijk vormgegeven cadeauboekje geworden.’

De boeken die je schrijft zijn heel divers. Wat voor soort boek of verhaal zou je graag nog willen schrijven?
‘Voor mij voelt het heel natuurlijk om me na een historische roman weer te storten op een non-fictiewerk. Na alle verbeelding en onderdompeling in het verleden, kijk ik weer eens om me heen en naar mijn eigen leventje. In mijn non-fictiewerk kan ik mijn visie kwijt op moderne spiritualiteit en persoonlijke ontwikkeling. Gek genoeg speelt het thema liefde bij beide genres een grote rol. Met Marion Pauw ben ik bezig aan een nieuw boek over liefdesverdriet dat Hotel Hartzeer gaat het heten.’

Je werd ooit bekend als ‘moderne heks’. Is dat een associatie die veel mensen nu nog hebben en voel je je dat zelf nog steeds?
‘Ik zal altijd plezier blijven hebben in een beetje magie, of het nu waar is of niet. Ik houd ervan om als een soort Alice in Wonderland door het leven te gaan en me te verwonderen over toevallen en symbolen en alles wat ik onder het tastbare denk te voelen. Het is gewoon veel gezelliger en boeiender dan al die realiteitszin.’


De eerste vrouw – Susan Smit

Zij was de diva van de internationale operahuizen die had gezworen nooit te trouwen. Hij was de vechter, de gokker, de hartenbreker met het engelengezicht die furore maakte op het toneel. Samen vormden de Amerikaanse Geraldine Farrar en de Nederlander Lou Tellegen een van de meest legendarische artiestenkoppels aller tijden. Een verhaal over hun grenzeloze ambitie, hun twijfels, angsten en hartstochtelijke liefde die is gedoemd te mislukken. Maar ook het verhaal van een opwindende tijd waarin Europa in een gruwelijke oorlog haar onschuld verliest; de vrouwenbeweging voorzichtig voet aan de grond krijgt, en een massamedium het levenslicht ziet dat de wereld voorgoed zal veranderen: de film.

 

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *